Showing posts with label Paul Dirac. Show all posts
Showing posts with label Paul Dirac. Show all posts

March 3, 2024

Μεγάλη λεκτική εντροπία




















Το εμπρηστικό φυτίλι
ενός μοσχολεμονοειδούς απογεύματος
τρεμοπαίζει στη θάλασσα
καθώς το ηλιοβασίλεμα αναπνέει φωτιά,
ενόσω μια μανταρινί αχλύς
τσουρουφλίζει
τα ρυθμικά πορτοκαλοκιτρινοπράσινα νερά 
μέχρι που η πυράκτωση 
θα πνιγεί στο ιώδες του σούρουπου
σε βουνά που υψώνονται στο βάθος
σαν βαθυγάλανες σκιές, 
ενώ η νύχτα θα ψιθυρίζει 
σε λικνιζόμενα φαναράκια
ανάμεσα στα λεπτά, ψηλά δέντρα
του μυαλού μας.


Υστερόγραφο: 

"The aim of science is to make difficult things understandable in a simpler way; the aim of poetry is to state simple things in an incomprehensible way. The two are incompatible.”

Paul Adrien Maurice Dirac (1902 – 1984) 
Α 1933 Nobel Prize in Physics recipient






April 22, 2023

Η ζώνη του Dirac για τις... μάζες


Αγαπητά συν-πρωτεύονταας συστραφούμε άφοβα!

Video 1: Tοπολογία συνεστραμμένης ζώνης και spinors

Με την επίδειξη της ζώνης του Dirac (και χωρίς περίπλοκα μαθηματικά) γίνεται κατανοητή η διαφορά μεταξύ φερμιονίων και μποζονίων. 

Τα φερμιόνια (δηλ. τα σωματίδια με ημιακέραιο spin) είναι αντικοινωνικά, ενώ τα μποζόνια (δηλαδή τα σωματίδια με ακέραιο spin) είναι κοινωνικότατα!

Τα ηλεκτρόνια, ως φερμιόνια (με spin 1/2), είναι και spinors, διότι χρειάζονται φασική μετατόπιση 720°, δηλαδή ΔΥΟ "περιστροφές" σαν τη ζώνη του Dirac, για να επανέλθουν στην αρχική κβαντική τους κατάσταση.

Όμως, ΜΙΑ μόνο "περιστροφή" 360° ισοδυναμεί με τον πολλαπλασιασμό της κυματοσυνάρτησης των ηλεκτρονίων-spinors με το -1, μετατοπίζοντάς την αντισυμμετρικά.

Με πολύ όμορφους συλλογισμούς το Video 3 εξηγεί με απλό τρόπο, γιατί τα σωματίδια - φερμιόνια, που περιγράφονται ως spinors, έχουν αντισυμμετρικές κυματοσυναρτήσεις και έτσι, σαν αντικοινωνικά και εναλλάξιμα που είναι (ως ίδια και απαράλλακτα), μας καθοδηγούν στην Απαγορευτική Αρχή του Πάουλι, πράγμα που δε συμβαίνει με τα κοινωνικά μποζόνια, τα οποία έχουν ακέραιο αριθμό spin.

Κι' όλα αυτά αναδύονται από μία... ζώνη!!!

Video 2:  Εξήγηση του κβαντικού spin (τελειώνει στο 13:48)

Eπιτέλους, τι είναι αυτό το... κβαντικό spin?

Αν δεν καταλάβατε τις εξηγήσεις για το spin έχοντας παρακαλουθήσει το προηγούμενο όμορφο video, μην ανησυχείτε, γιατί είστε σε μια πολύ καλή παρέα με τους σωματιδιακούς φυσικούς, που... ούτε αυτοί το καταλαβαίνουν ιδιαίτερα!

Video 3: Ζώνη Dirac και spinors (μέχρι το 14:52)

Το παραπάνω Video 3 είναι ασύγκριτο. Εξηγεί ΠΩΣ η  αντισυμμετρική κυματοσυνάρτηση των spinors, η οποία διακυμαίνεται στο χώρο, ενσωματώνει μία ακόμη διακύμανση ενός επιπλέον βαθμού ελευθερίας ("περιστροφής"/φάσης), με αποτέλεσμα ένας πλήρης κυματικός κύκλος να είναι μία φασική μετατόπιση 720°, όπως αναλογικά συμβαίνει και με τη ζώνη του Dirac.

Ποιός θα περίμενε ότι ένα κοινότατο ενδυματολογικό αξεσουάρ παραπέμπει σε  τόσο ιδιαίτερες κβαντικές συνηχήσεις?

Video 4: H μαθηματική ομορφιά των Rotors και Spinors


ΥΓ. Κλικάρετε άνετα τα 4 video στις 4 εικόνες, αλλά και τα 14 link






June 2, 2013

Φως και σκοτάδι

 

Προτιμότερο ν' ανάβεις ένα πυρσό, παρά να "καταριέσαι" το σκοτάδι!

Στις αρχές του περασμένου αιώνα μία επιφανής Αμερικάνικη θρησκεία προέβλεπε με σιγουριά ότι το τέλος του κόσμου θα συνέβαινε το έτος 1914. Ίσως, οι φανατικοί "πιστοί" του συγκεκριμένου χριστιανικού παρακλαδιού — που έχει αρκετούς οπαδούς και στην Ελλάδα — να μην ανησυχούσαν για την αδιάγνωστη υπέρτασή τους, ή για την κακοσυντηρημένη γέφυρα που διέσχιζαν κάθε πρωϊ πηγαίνοντας στη δουλειά τους. Πάντως ανησυχούσαν  για το τέλος του κόσμου το 1914, αλλά και για την επικείμενη κρίση της ιδιότροπης, θολής υπερκόσμιας οντότητας, η οποία κατέγραφε νυχθημερόν όλες τις πράξεις τους, ακόμα κι' αν την δόξαζαν  δουλοπρεπώς και χωρίς σταματημό! Ένα πράμα δηλαδή σαν .. Βόρεια Κορέα !

Εξ' όσων γνωρίζω, το 1914 ήρθε και παρήλθε χωρίς να επέλθει το τέλος του μάταιου κόσμου μας ! Με δεδομένη αυτή τη παταγώδη προβλεπτική αστοχία ίσως θα μπορούσαμε να περιμένουμε τις δύο παρακάτω  απαντήσεις από την εν λόγω θεϊστική οργάνωση:

1) "Ωχ .. είπαμε 1914 ? Μας συγχωρείτε πολύ, κάναμε ένα μικρό λάθος στους υπολογισμούς μας. Ενοούσαμε το 3014 ! Ελπίζουμε να μη σας προκαλέσαμε κάποια αξιοσημείωτη ταλαιπωρία ή ... όχληση."

2) "Το τέλος του κόσμου θα ερχόταν, αλλά προσευχηθήκαμε τόσο έντονα, διαμεσολαβώντας έτσι στο θεό, που λυπήθηκε τελικά τον πλανήτη με τους αμαρτωλούς δούλους του."

Όμως δεν είπαν ούτε  το ένα ούτε το άλλο, αλλά έκαναν κάτι πιό .. ιδιοφυές. Ανακοίνωσαν ότι το τέλος του κόσμου είχε ήδη συμβεί, αλλά δυστυχώς δεν ήμασταν σε κατάσταση σοβαρής επιφυλακής για να το αντιληφθούμε !

Μετά την προαναφερθείσα προκληκτική υπεκφυγή που υποτιμάει κατάφωρα την ανθρώπινη νοημοσύνη,  είναι απορίας άξιο πως αυτό το μαγαζί έχει ακόμα οπαδούς. Όμως είναι πασίγνωστο ότι οι θρησκείες είναι ανθεκτικές, επειδή με την βοήθεια του φόβου βασίζονται στη χυδαία πλύση εγκεφάλου ανυπεράσπιστων μικρών παιδιών. Επιπλέον, συνήθως αποφεύγουν τις βραχυπρόθεσμες προβλέψεις και όποτε είναι βολικό ξανασχεδιάζουν τα αφελή δόγματά τους, ιδιαίτερα μετά από χονδροειδείς διαψεύσεις όπως η παραπάνω.

Για μένα είναι προφανή τα διαχρονικά λόγια του περίφημου νομπελίστα φυσικού Paul Dirac:

"Αν είμαστε έντιμοι — και ως επιστήμονες έχουμε καθήκον να είμαστε έντιμοι — δεν μπορούμε παρά να παραδεχτούμε ότι κάθε θρησκεία είναι ένας σωρός ψευδών προτάσεων, χωρίς ουσιαστικά ερείσματα.   Η ιδέα του θεού είναι προϊόν της ανθρώπινης φαντασίας ... Δεν αναγνωρίζω κανένα θρησκευτικό μύθο, τουλάχιστον επειδή ο κάθε ένας απ' αυτούς  έρχεται σε αντίθεση με  τους υπόλοιπους ... "


ΥΓ1. Η ιδέα γι' αυτή την ανάρτηση αναδύθηκε από το υπέροχο βιβλίο Broca's Brain: Reflections on the Romance of Science του αστροφυσικού Carl Sagan, που ξαναδιάβασα πρόσφατα και για πολλοστή φορά.

ΥΓ2. Oι 2 εικόνες είναι του Sarolta Ban. Κλικάρετέ τις ... άφοβα !

:)